«Δεν ήθελα να ζω». Ένα σκοτεινό μυστικό πίσω από τη λάμψη της επιτυχίας. Το σκοτάδι πίσω από το εκτυφλωτικό φως 23 χρυσών ολυμπιακών μεταλλίων.
Πριν από περίπου τρία χρόνια ο Μάικλ Φελπς ήταν παρών σε ένα συνέδριο για την ψυχική υγεία στο Σικάγο και εκεί αποφάσισε να αποκαλύψει τους δαίμονες που τον «κυνηγούσαν» κυρίως μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2012. Μιλώντας δημόσια για τους δικούς του δαίμονες ο Αμερικανός θέλησε να βοηθήσει τους συνανθρώπους του που αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα που είχε και εκείνος. Θέλησε, επίσης, να κάνει γνωστό σε όλους αυτό που πέρασε και να ευαισθητοποιήσει όλους όσοι θεωρούν στίγμα την κατάθλιψη ή πιστεύουν πως οι αθλητές δεν ταλαιπωρούνται από προβλήματα ψυχικής υγείας.
«Νόμιζα ότι ειλικρινά, με τον τρόπο με τον οποίο θα συμπεριφερόταν, θα σκότωνε τον εαυτό του» θυμάται ο προπονητής του, Μπομπ Μπάουμαν.
«Ήμουν πάντα πεινασμένος για περισσότερα. Πάντα ήθελα να πιέσω τον εαυτό μου για να δω πού είναι το όριο μου. Σχεδόν μετά από κάθε Ολυμπιακούς Αγώνες, έπεφτα σε κατάθλιψη και χρειαζόμουν φάρμακα. Ένιωθα πως ήθελα να τα παρατήσω, να μην ασχοληθώ ξανά, ότι δεν ήθελα να ζω. Υποτίθεται ότι είμαστε σπουδαίοι, σκληροί, υπεράνθρωποι, αλλά όχι είμαστε και εμείς αδύναμοι» είπε.
Η πρώτη περίοδος κατάθλιψης ήρθε μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας. Τότε, στα 15 του, άρχισε να κάνει χρήση αλκοόλ, αλλά και ναρκωτικών ουσιών. Το 2009 έκανε τον γύρο του κόσμου μια φωτογραφία που τον έδειχνε να καπνίζει ναργιλέ, μέσο που χρησιμοποιείται συχνά για την κατανάλωση κάνναβης. Αργότερα ζήτησε συγγνώμη. Το 2014 συνελήφθη και πάλι να οδηγεί υπό την επήρεια αλκοόλ και στην συνέχεια αποβλήθηκε για έξι μήνες από την αμερικανική εθνική ομάδα.
Ο Φελπς «κατέρρευσε» μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2012 στο Λονδίνο. Έμεινε στην κρεβατοκάμαρά του για αρκετές ημέρες, χωρίς να τρώει. Μόνο κοιμόταν. «Δεν ήθελα να ζήσω πια» είπε τότε σοκάροντας τους πάντες στην ετήσια συνάντηση του Φόρουμ Kennedy, το οποίο ασχολείται με την αντιμετώπιση των ψυχικών ασθενειών.
Ήταν τότε εξάλλου που σκέφτηκε για πρώτη φορά, σκέφτηκε να ζητήσει βοήθεια... Και κατόπιν ο ίδιος προσπάθησε να βοηθήσει διότι όπως είπε «το να μοιράζομαι τις εμπειρίες μου και να έχω την ευκαιρία να προσεγγίσω άλλους ανθρώπους και να σώσω ζωές. αυτές οι στιγμές και τα συναισθήματα είναι έτη φωτός καλύτερα από το να κερδίσεις ένα χρυσό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες».
«Οι άνθρωποι με κατάθλιψη και με ψυχικές ασθένειες εξακολουθούν να ζουν ως στιγματισμένοι. Νομίζω ότι είμαι ένα παράδειγμα για το ό,τι μπορούμε όλοι να μιλήσουμε γι' αυτό το θέμα χωρίς φόβο».
«Υπήρχε περίοδος της ζωής μου που δεν ήθελα να ζω» -Μάικλ Φελπς
Η ιστορία του Φελπς ήρθε ξανά στο προσκήνιο μετά την απόφαση της Ναόμι Οσάκα να αποχωρήσει από το Ρολάντ Γκαρός επειδή ένιωθε ευάλωτη λόγω του άγχους που της προκαλεί η κατάθλιψη που ομολόγησε πως έχει από όταν επικράτησε, σε έναν επεισοδιακό τελικό, της Σερένα Γουίλιαμς στο Αμερικανικό Όπεν το 2018. «Ένιωσα χαρά διαβάζοντας το μήνυμά της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Έδειξε πως είναι ευάλωτη, αποκάλυψε μια άλλη πλευρά του εαυτού της και αυτό που είναι κάτι που χρειάζεται μεγάλη δύναμη. Είμαι σίγουρος πως αυτή η απόφασή της θα είναι καταλυτική για να αλλάξουν πολλές από τις απόψεις που υπάρχουν σχετικά με τα ζητήματα της ψυχικής υγείας ώστε να προχωρήσουμε» σχολίασε ο Φελπς μιλώντας στο περιοδικό «Time».
Επί της ουσίας, η Οσάκα υποχρεώθηκε να αποχωρήσει από το Γκραν Σλαμ του Παρισιού καθώς δεν μπορούσε να είναι παρούσα σε συνεντεύξεις Τύπου αφού τις προκαλούσαν άγχος και πανικό.
«Νομίζω ότι πλέον το καλύτερο που μπορεί να γίνει για το τουρνουά, τους άλλους παίκτες και την δική μου ευημερία είναι να αποσυρθώ, ώστε η προσοχή όλων να επιστρέψει ξανά στο τένις που παίζεται στο Παρίσι... Δεν ήταν ποτέ η πρόθεσή μου να αποτελέσω περισπασμό και παραδέχομαι ότι το timing μου δεν ήταν ιδανικό, όπως και ότι το μήνυμά μου θα μπορούσε να ήταν πιο ξεκάθαρο. Η αλήθεια είναι ότι βιώνω μακριές περιόδους κατάθλιψης από το αμερικανικό Όπεν τo 2018 και δυσκολεύομαι πάρα πολύ να το αντιμετωπίσω όλο αυτό. Κάτι σημαντικό που θέλω να τονίσω είναι ότι ποτέ δεν θα ευτέλιζα την ψυχική υγεία ούτε θα χρησιμοποιούσα αυτόν τον όρο ελαφρά τη καρδία... Οποιοσδήποτε με γνωρίζει ξέρει ότι είμαι εσωστρεφής. Όσοι με βλέπουν στα τουρνουά θα έχουν προσέξει ότι φοράω ακουστικά που με βοηθούν να ελέγξω το κοινωνικό μου άγχος.
Παρόλο που τα ΜΜΕ στον χώρο του τένις μου έχουν φερθεί καλά (και ζητάω συγγνώμη από τους cool δημοσιογράφους που μπορεί να στενοχώρησα) δεν μου βγαίνει φυσικά να μιλάω δημόσια και κάθε φορά αντιμετωπίζω τεράστια κύματα άγχους όταν πρόκειται να απευθυνθώ στα διεθνή media... Εδώ στο Παρίσι αισθανόμουν ήδη ευάλωτη και αγχωμένη, έτσι σκέφτηκα ότι θα ήταν καλύτερο να φροντίσω τον εαυτό μου και να αποφύγω τις συνεντεύξεις Τύπου. Το είχα ανακοινώσει εκ των προτέρων επειδή αισθάνομαι ότι οι κανόνες είναι αρκετά παρωχημένοι και ήθελα να το επισημάνω» έγραψε η Οσάκα στη συγκλονιστική δήλωσή της.
«Η αλήθεια είναι ότι βιώνω μακριές περιόδους κατάθλιψης από το αμερικανικό Όπεν τo 2018 και δυσκολεύομαι πάρα πολύ να το αντιμετωπίσω όλο αυτό»-Ναόμι Οσάκα
Υπέρ της 23χρονης πρωταθλήτριας τάχθηκαν σπουδαίες μορφές του τένις. «Νιώθω την Ναόμι. Όλοι οι άνθρωποι δεν είναι ίδιοι. Εγώ έχω παραπανίσια κιλά, άλλοι όχι. Ο καθένας είναι διαφορετικός και χειρίζεται τα πράγματα διαφορετικά. Πρέπει να την αφήσετε να το χειριστεί με τον τρόπο που θέλει και που μπορεί να σκεφτεί», έγραψε στο Twitter η Σερένα Γουίλιαμς.
«Είμαι τόσο στεναχωρημένη με τη Ναόμι Οσάκα. Ελπίζω ειλικρινά να το ξεπεράσει. Ως αθλητές μαθαίνουμε να φροντίζουμε το σώμα μας, αλλά και την ψυχική μας κατάσταση. Αυτό είναι πιο σημαντικό από το να κάνουμε συνεντεύξεις Τύπου. Καλή τύχη Ναόμι!» ήταν το μήνυμα που της έστειλε η Μαρτίνα Ναβρατίλονα. κάτοχος 18 Γκραν Σλαμ τίτλων.
«Προσωπικά θεωρώ πως είναι απίστευτα γενναίο που η Ναόμι αποκάλυψε την αλήθεια για τη μάχη της με την κατάθλιψη. Αυτή τη στιγμή το σημαντικό είναι να τις δώσουμε χρόνο και χώρο» ήταν η δήλωση στήριξης της σπουδαίας Μπίλι Τζιν Κινγκ. Δυο λόγια συμπαράστασης και από τον Νόβαν Τζόκοβιτς: «Την υποστηρίζω. Νομίζω ότι ήταν πολύ γενναία για να το κάνει αυτό. Λυπάμαι πολύ που περνά οδυνηρές στιγμές και δύσκολα σε ψυχολογικό επίπεδο. Ελπίζω να ανακάμψει. Είναι πολύ σημαντική παίκτρια για το άθλημά μας»
Ο Φελπς, η Οσάκα, ο Κάιρι Ίρβινγκ, Ο σταρ των Νετς έχει μιλήσει ανοιχτά για το θέμα της ψυχικής υγείας και στήριξε την τενίστρια, λέγοντάς της πως πρέπει απλώς να είναι ο εαυτός της. «Είμαστε όλοι μαζί σου Βασίλισσα. Απλώς να είσαι ο εαυτός σου, αυτό πάντα θα είναι αρκετό».
Το 2018 ο Κέβιν Λοβ είχε μιλήσει για το δικό του γολγοθά, σε γράμμα του στο The Player's Tribune. «Η κατάθλιψη είναι εξαντλητική. Όταν βρίσκεσαι σε ένα σκοτεινό μέρος, όσοι βρίσκονται γύρω σου θέλουν να σε δουν να κάνεις ξανά αυτό που αγαπάς, να είσαι χαρούμενος, να είσαι ο παλιός καλός εαυτός σου. Κάποιες φορές φορές αισθάνεσαι ότι ο κόσμος σε κοιτάζει και σου λέει "έλα ρε φίλε, απλά ξεπέρασέ του, απλά προχώρα". Αυτό που δεν καταλαβαίνουν είναι ότι παλεύεις με όλες τις δυνάμεις και τη θέλησή σου μόνο και μόνο για να υπάρχεις, μόνο και μόνο για να συνεχίσεις. Το να παλεύεις με την κατάθλιψη είναι κάτι απίστευτα εξουθενωτικό.
Αυτό που έχω να σας πω, είναι να μιλήσετε σε κάποιον. Θα μείνετε έκπληκτοι από το πόσο θα απελευθερωθείτε απλά με το να μιλήσετε σε κάποιον και να πείτε την αλήθεια αυτού που περνάτε. Ακούστε, δεν θέλω να σας πουλήσω παραμύθια για την ψυχική υγεία, μου πήρε χρόνια για να αντιληφθώ τι χρειάζομαι. Χρειάζομαι θεραπεία. Την χρειάζομαι και τώρα και πιθανότατα θα την χρειάζομαι για πάντα. Υπάρχουν ακόμη μέρες που κοιτάζω τα social media και τις ειδήσεις και με πιάνει άγχος, κάποιες φορές συμβαίνει και από το απόλυτο τίποτα. Είναι σκατά ο καφές μου; Θα είμαι σκατά σήμερα. Είμαι ένας απαίσιος άνθρωπος. Υπάρχουν μέρες που δεν θέλω να σηκωθώ από το κρεβάτι, είναι αλήθεια»..
Αυτό που δεν καταλαβαίνουν είναι ότι παλεύεις με όλες τις δυνάμεις και τη θέλησή σου μόνο και μόνο για να υπάρχεις, μόνο και μόνο για να συνεχίσεις - Κέβιν Λοβ
Δεν είναι καθόλου αυτονόητη ούτε η κατάθεση ψυχής του Φελπς, ούτε η εξομολόγηση του Λοβ, ούτε η απόσυρση της Οσάκα από έναν αγώνα. Τα χρήματα και η δόξα που τους αποφέρει αυτό που κάνουν δεν μπορούν να καλύψουν πάντα τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν. Πολλοί ονειρεύονται να τους μοιάσουν παραγνωρίζοντας πολλές φορές το σκοτάδι που υπάρχει πίσω.
Ο Τζιανλουίτζι Μπουφόν, έχει επίσης, μιλήσει δημόσια για τη μάχη με την κατάθλιψη, για την περίοδο που ενώ η καριέρα του «φτιαχνόταν» δεν ήθελε ούτε να σηκωθεί από το κρεβάτι.
«Θα σου συμβεί στο απόγειο της καριέρας σου όταν θα έχεις όλα όσα επιθυμεί ένας άνδρας. Θα είσαι 26. Ο τερματοφύλακας της Γιουβέντους και της εθνικής Ιταλίας. Θα έχει χρήματα και θα σε σέβονται όλοι. Θα σε φωνάζουν Superman αλλά δεν είσαι. Είσαι ένας άνθρωπος όπως όλοι οι άλλοι. Η αλήθεια είναι ότι η πίεση του επαγγέλματος θα σε κάνει ρομπότ. Η ρουτίνα σου θα γίνει φυλακή. Πας προπόνηση. Γυρίζεις σπίτι και βλέπεις τηλεόραση. Κοιμάσαι. Τα ίδια την επόμενη ημέρα. Κερδίζεις. Χάνεις. Τα ίδια και τα ίδια. Ένα πρωί θα ξυπνήσει και τα πόδια σου θα τρέμουν ανεξέλεγκτα. Θα είσαι τόσο αδύναμος που δεν θα μπορείς να οδηγήσεις. Στην αρχή θα νομίζεις ότι είναι κούραση, ίωση. Θα χειροτερέψει. Θα θες να κοιμάσαι. Στην προπόνηση όλες οι αποκρούσεις θα σου φαίνεται ότι χρειάζονται υπέρ-προσπάθεια. Για επτά μήνες δεν θα μπορεί να βρεις λόγο να χαρείς την ζωή».
Αίσθηση είχε προκαλέσει ο αριθμός πρώην και νυν παικτών που ζήτησαν βοήθεια και ψυχολογική υποστήριξη στην Ένωση Επαγγελματιών Ποδοσφαιριστών της Αγγλίας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Telegraph», τον Απρίλιο του 2020, 258 άτομα, εκ των οποίων οι 64 αγωνίζονται στις επαγγελματικές κατηγορίες της χώρας, αντιμετωπίσουν προβλήματα κατάθλιψης.
Μάλιστα, ο συγκεκριμένος αριθμός των 258 ατόμων αναφέρεται μόνο για το διάστημα των τελευταίων δύο εβδομάδων, που αντιστοιχεί στο 40% των συνολικών περιπτώσεων για το 2019, με την Ένωση Επαγγελματιών Ποδοσφαιριστών να εκφράζει την ανησυχία της για την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί, πολύ περισσότερο, μάλιστα, με βάση και το γεγονός ότι 13 περιπτώσεις έχουν χαρακτηριστεί «υψηλού κινδύνου».
Ένα πρωί θα ξυπνήσει και τα πόδια σου θα τρέμουν ανεξέλεγκτα. Για επτά μήνες δεν θα μπορεί να βρεις λόγο να χαρείς την ζωή -Τζιανλουίτζι Μπουφόν
Είναι γνωστή, επίσης, η ιστορία του Σεμπάστιαν Ντάισλερ, ο οποίος έφτασε σε σημείο να νοσηλευτεί σε ψυχιατρική κλινική. Αποχώρησε από την ενεργό δράση σε ηλικία μόλις 27 ετών. Ο Ντάισλερ, θεωρήθηκε στα πρώτα του ποδοσφαιρικά βήματα, ένα από τα μεγαλύτερα ταλέντα του γερμανικού ποδοσφαίρου τα τελευταία χρόνια. Από το 2000 όμως, όταν και πήρε μεταγραφή για τη Χέρτα Βερολίνου, άρχισε να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα τραυματισμού στο δεξί του γόνατο. Ένα πρόβλημα στη μέση τον Οκτώβριο του 2003, είχε ως αποτέλεσμα να πάθει κατάθλιψη και να παραμείνει για ένα χρόνο περίπου σε ειδική κλινική. Από τότε πήρε την «κάτω βόλτα», η κατάστασή του βελτιώθηκε όταν η γυναίκα του έφερε στον κόσμο το πρώτο τους παιδί, αλλά όσο δεν τον εγκατέλειπαν οι τραυματισμοί δεν τον εγκατέλειπε ούτε η κατάθλιψη... Ο καθηγητής ψυχιατρικής Φλοριάν Χόλσμπερ, ο οποίος παρακολουθούσε τότε τον Ντάισλερ, έλεγε πως η περίπτωση του παίκτη είναι μία τυπική περίπτωση αθλητή με διαταραγμένο νευρικό σύστημα.
Ο Ρόμπερτ Ένκε αυτοκτόνησε... Δεν ξεπέρασε ποτέ τον χαμό της κόρης του, χρειάστηκε ψυχολογική υποστήριξη, αλλά το τραύμα ήταν μεγάλο.
Οι ψυχολογικές πιέσεις που ασκούνται στους αθλητές είναι τεράστιες, ο ανταγωνισμός αυξάνεται και πολλές φορές γίνεται αδυσώπητος. Τα χρήματα και η δόξα δεν μπορούν να γιατρέψουν τις πληγές της ψυχής. Αυτή είναι η κραυγή του Φελπς, της Οσάκα, κάθε αθλητή που μπορεί να βγάζει δεκάδες εκατομμύρια ευρώ κάνοντας αυτό που αγαπά και να μοιάζει ίσως... απρόσμενο θύμα της κατάθλιψης, αλλά που έχει το δικαίωμα να είναι άνθρωπος: να πονά, να πληγώνεται, απλά να μην αντέχει... Και η απόφαση της Οσάκα να αποχωρήσει από τους αγώνες είναι η απόφαση κάθε αθλητή, ο οποίος αρνείται να γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης με κόστος την ψυχική υγεία του.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου